Από την Κυριακή των Βαΐων ξεκινάει η περίοδος της Μεγάλης Εβδομάδας. Με άλλα λόγια, κλείνει η Σαρακοστή και αρχίζει η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας.
Αυτή η Εβδομάδα ονομάστηκε έτσι, καθώς περιέχει τα Πάθη του Κυρίου και κορυφώνεται στην Ανάσταση του Χριστού. Η Εκκλησία όρισε τη Μεγάλη Σαρακοστή ως προετοιμασία για τη Μεγάλη Εβδομάδα ούτως ώστε να μάς θυμίζει την άπειρη αγάπη του Θεανθρώπου για τον άνθρωπο. Αυτό συμβαίνει γιατί τείνουμε να ξεχνάμε.
Γέροντας Ἐφραίμ τῆς Ἀριζόνας
Ἄς ἐννοήσουμε τό σύντομο τῆς ζωῆς μας καί ἄς δουλεύσουμε στόν Θεό, μέ ἀγάπη, μέ προθυμία καί μέ ταπείνωσι.
Ποιός μετενόησε καί δέν σώθηκε; ποιός εἶπε τό ἡμάρτησα καί δέν συγχωρήθηκε; ποιός ἔπεσε καί ἐζήτησε βοήθεια καί δέν σηκώθηκε; ποιός ἔκλαυσε καί δέν παρηγορήθηκε ἀπό τόν Θεό;
"Ἡμάρτηκα", εἶπεν ὁ ἄνθρωπος, εὐθύς ὁ Θεός συγχωρεῖ· παραβλέπει ὁ Κύριος τό ἁμαρτημά σου. Μέ τήν μετάνοια ὅλα διορθώνονται. Οὐδέν ὑπάρχει, τό ὁποῖον νά νικᾶ τήν εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ, ἀρκεῖ νά μετανοοῦμε εἰλικρινά.
Μιὰ πολὺ παλιὰ ἀραβικὴ ἱστορία, λέγει τὰ ἑξῆς φοβερὰ πράγματα γιὰ τὴν μέθη:
Μιὰ μέρα, ἕνας δαίμονας φοβερὸς στὴ μορφή, παρουσιάστηκε
σ’ ἕναν ἄνθρωπο καὶ τοῦ εἶπε:
- Ἄνθρωπε, ἑτοιμάσου γρήγορα γιατὶ θὰ πεθάνεις.
Ὁ ἄνθρωπος ἄρχισε νὰ τὸν παρακαλεῖ, νὰ τὸν ἀφήσει νὰ
χαρεῖ τὴ ζωὴ καὶ τὸν ὡραῖο κόσμο κι ὅλα τὰ δημιουργήματα.
- Θὰ σὲ ἀφήσω νὰ ζήσεις, τοῦ εἶπε ὁ δαίμονας, ἀλλὰ μὲ τὴν συμφωνία νὰ κάμεις ἕνα ἀπὸ τὰ τρία αὐτὰ πράγματα:
Ἅγιος Ἰωάννης Μαξίμοβιτς
[...] Ἐνώπιόν μας, ἀδελφοί μου, εἶναι τό μονοπάτι τῶν δύο ληστῶν. Κάποιοι
μοχθοῦν γιά τή σωτηρία, ἐνῶ κάποιοι ἄλλοι ποθοῦν τίς ἐγκόσμιες ἀπολαύσεις καί,
ὅταν δέν ἐπιτυγχάνουν νά ἱκανοποιήσουν τά πάθη τους, βλασφημοῦν τούς κανόνες
πού μᾶς δόθηκαν γιά τή σωτηρία μας.
Ἀκόμα καί σήμερα πολλές διαιρέσεις μποροῦν νά ἀναδυθοῦν ἀνάμεσά μας. Οἱ
κανόνες τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἀναλλοίωτοι˙ ἕνας χριστιανός
πρέπει νά ὑπακούει σ΄αὐτούς ἀνεξάρτητα τοῦ τί νομίζουν οἱ ἄλλοι ἤ τοῦ πῶς ἡ
κοινωνία τούς ἐκτιμᾶ - εἴτε εὐμενῶς εἴτε δυσμενῶς.
Οἱ πιστοί πρέπει νά ἀκολουθοῦν τό μονοπάτι τῶν κανόνων καί τῶν ἱερῶν μυστηρίων πού μέ σεπτό τρόπο ἡ Ἐκκλησία διαφυλάσσει.
Αὐτοί πού ἐπιθυμοῦν ἄσκοπες ἀνέσεις καί τέρψεις στόν πρόσκαιρο τοῦτο κόσμο - ὁ ὁποῖος ἀργά ἤ γρήγορα θά ἀφανιστεῖ - ἀκολουθοῦν ἄλλους νόμους, ὄχι τούς νόμους τῆς Ἐκκλησίας, ἐκείνους πού τούς ἐπιτρέπουν νά ζοῦν ὅπως θέλουν, νά σκέφτονται ὅπως θέλουν, νά τοποθετοῦν τό δικό τους θέλημα πάνω ἀπό τό πνεῦμα τῆς Ἐκκλησίας, τό πνεῦμα πού μᾶς παραδόθηκε ἀπό τόν ἴδιο τόν Κύριο καί Θεό μας˙ καί ἐπιπλέον, αὐτοί προσκαλοῦν καί ἄλλους νά ἀκολουθήσουν τό ἴδιο μονοπάτι τῆς φαυλότητας.
Αναγνωστικό Β’ Δημοτικού 1963
– Πότε κιόλας ἐπέρασεν η Σαρακοστή; Πότε
ἔφθασεν ἡ Μεγάλη ῾Εβδομάδα; Καθόλου δὲν ἐκατάλαβα, εἶπεν ἡ μητέρα στὴ Δαφνούλα
καὶ στὸν Κωστάκη, τὰ παιδιά της.
Ἡ Δαφνούλα τὴν ἐρώτησε:
– Γιατί, μητέρα, αὐτὴ τὴν ἑβδομάδα τὴν λέγομε Μεγάλη;
– Γιατί, παιδί μου, τὶς ἡμέρες αὐτὲς ἔπαθε πολλὰ ὁ Χριστὸς ἀπὸ κακοὺς ἀνθρώπους
καὶ στὸ τέλος τὸν ἐσταύρωσαν.
Τὴν ὥρα ἐκείνη κάτω στὸ δρόμο τὰ παιδιὰ ἐχαλοῦσαν τὸν κόσμο ἀπὸ φωνές. Ἦταν ὁ Φώτης, ὁ Ἀλέκος καὶ ἄλλα γειτονόπουλα αὐτά, ποὺ ἐφώναζαν. Τί γέλια! Τί ξεφωνητά!Τί κακό!
Εἰς τὴν μητέρα ἐφάνηκε πολὺ ἄπρεπο αὐτό.
Τέτοια ἡμέρα λυπητερὴ νὰ φωνάζουν τὰ παιδιὰ τόσο! Κατέβηκε γι’ αὐτὸ κάτω καὶ τοὺς
εἶπε μερικὲς κουβέντες πολὺ φρόνιμες:
– Ἄν εἴχατε, παιδιά μου, στὸ σπίτι σας κάποιον δικό σας νὰ ὑποφέρῃ, θὰ ἐκάνατε
ὅ,τι κάνετε τώρα; Θὰ ἐγελούσατε, θὰ ἐτρέχατε, θὰ ἐγεμίζατε τὸν κόσμο ἀπὸ
ξεφωνητά;
Τὰ παιδιὰ δὲν ἤξεραν γιατί τοὺς ἔλεγε
αὐτὰ καὶ ἐκοίταζαν σιωπηλά. Μονάχα ὁ Τάκης τῆς εἶπε:
– Μὰ ἐμεῖς δὲν ἔχομε κανένα δικό μας νὰ ὑποφέρῃ. Γιατί νὰ μὴ γελοῦμε καὶ νὰ μὴ
φωνάζωμε;
– Καὶ ὅμως, παιδιά μου! Ἔχομε κάποιον πολὺ δικό μας, ποὺ ὑποφέρει! Ἔχομε τὸ Χριστό μας. Ὅλη αὐτὴ τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα ὑποφέρει, βασανίζεται, σταυρώνεται. Ἐμεῖς, σὰν Χριστιανοί, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ μὴν νοιώθωμε τὸν πόνο του. Αὐτὸς γιὰ μᾶς ἐσταυρώθηκε.
Άγιος Δημήτριος του Ροστώφ
Ετοιμάσου, αδελφέ μου, ετοιμάσου για
την υποδοχή του ουράνιου Νυμφίου, του υπερένδοξου Κυρίου Ιησού Χριστού.
Ιδού, «έρχεται εν τω μέσω της νυκτός,
και μακάριος ο δούλος ον ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν ον ευρήσει
ραθυμούντα».
Ξύπνα, ετοίμασε τη λαμπάδα της καρδιάς σου. «Ανάστα, τί καθεύδεις; το τέλος εγγίζει και μέλλεις θορυβείσθαι».
Αν η ζωή μας όλη μπορούσε να συμπυκνωθεί σε μία μόνο βδομάδα, αυτή δεν θα
ήταν άλλη από τη Μεγάλη...
Αν η ζωή μας όλη μπορούσε να συμπυκνωθεί σε μία μόνο βδομάδα, αυτή δεν θα
ήταν άλλη από τη Μεγάλη Εβδομάδα, αρχής γενομένης από την Κυριακή των Βαϊων ως
ημέρα της γέννησής μας, της εισόδου μας στον κόσμο και της υποδοχής μας απ΄ αυτόν μετά βαϊων και κλάδων.
Αν πράγματι αυτή είναι η αρχή, τότε το τέλος μας συμπίπτει με τη Σταύρωση και την εις Άδου κάθοδον. Τέλος προσωρινό και πρόσκαιρο μέχρι της των πάντων Αναστάσεως, άρα και της δικής μας. Ό,τι μεσολαβεί από την αρχή της ζωής μας μέχρι το τέλος της είναι αυτή καθεαυτή η πλήρης περιπέτεια της ζωής που η Μεγάλη Εβδομάδα συμπυκνώνει με τόση αξιοθαύμαστη οικονομία.
Θα μας πουλήσει η οικογένειά μας στους εμπόρους, μεταφορικώς ή
κυριολεκτικώς, όπως τον Ιωσήφ τ’ αδέρφια του.
Θα βυθιστούμε σε θλίψη που θα ρουφήξει κάθε ρανίδα δημιουργικότητάς μας,
και παραδινόμενοι στην απραγία δε θα πάρουμε είδηση για πότε μεταμορφωθήκαμε σε
άκαρπη συκή άξια για κατάρα.
Θα ξεμωραθούμε σαν τις μωρές Παρθένες σπαταλώντας ασυλλόγιστα όλο το λάδι του είναι μας, μέχρι να στεγνώσουμε και ν’ απομείνουμε άδειοι από ευσπλαγχνία προς τον εαυτό μας και τους άλλους, για ν” απαιτήσουμε ύστερα με θράσος και σκληρότητα από τους άλλους αυτό για το οποίο ποτέ δε φροντίσαμε.
Μουζουρίδης Χαράλαμπος - Θεολόγος
Η μεγάλη αξία της ελευθερίας δεν φαίνεται μόνο από τους αγώνες που έγιναν, γίνονται και θα γίνονται σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα, αλλά και από την ενανθρώπηση του Υιού του Θεού, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, που μας ελευθέρωσε από την αιχμαλωσία του διαβόλου, τα σκοτάδια της αγνωσίας, της πλάνης και του ψεύδους. Ο Χριστός είναι «ο Ελευθερωτής και Σωτήρας των ψυχών και των σωμάτων ημών».
Άγιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης
«…Σε συμβουλεύω λοιπόν να προσεύχεσαι, συχνά. Να λέγεις την ευχή: “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Όσο μπορείς συχνότερα. Να βάλεις μίαν καλήν αρχήν και με τον καιρόν θα αισθανθείς τον γλυκό καρπό, χαρά, γλυκύτητα και ευφροσύνη.
Όσο μπορείς, να φυλάττεις καθαρότητα σώματος και ψυχής. Συστολή των αισθήσεων
και σμικρολογία. Ιδίως να φυλάσσεσαι από τις κακές συναναστροφές.
Καμιά άλλη αρετή δεν ενώνει τον άνθρωπο με τον Θεόν, όσον η προσευχή! Όσο για τα σκιρτήματα του πνεύματος, δεν είναι καιρός ακόμη· είναι νωρίς. Εσύ βάδιζε τον δρόμον που σου υποδεικνύω, λέγοντας αυτήν την μικρούλα ευχούλα, το: “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με” ή “Ιησού γλυκύτατε, ελέησόν με”, και θα το εύρεις μόνος σου.
Ἀπὸ τὸ Γεροντικό
Ἐπισκεφθήκαμε κάποτε ἕναν ἀπὸ τοὺς
πατέρες καὶ τὸν ρωτήσαμε:
– Ἂν κάποιος, ποὺ πειράζεται ἀπὸ ἕναν
λογισμὸ καὶ βλέπει ὅτι νικιέται, διαβάζει συχνὰ-πυκνὰ ὅσα εἶπαν οἱ πατέρες γιὰ
τὸν λογισμὸ αὐτὸ καὶ προσπαθεῖ νὰ τὰ ἐφαρμόσει, χωρὶς ὅμως νὰ τὸ κατορθώνει ἀπόλυτα,
τί εἶναι προτιμότερο, νὰ φανερώσει σὲ κάποιον ἀπὸ τοὺς πατέρες τὸν λογισμό του ἢ
νὰ προσπαθήσει μόνος του νὰ ἐφαρμόσει ὅσα διάβασε καὶ νὰ περιοριστεῖ στὴν
πληροφορία τῆς δικῆς του συνειδήσεως;
– Ἔχει ὑποχρέωση, ἀπάντησε ὁ
γέροντας, νὰ φανερώσει τὸ λογισμό του σὲ ἄνθρωπο ποὺ θὰ μπορέσει νὰ τὸν ὠφελήσει,
καὶ νὰ μὴ βασιστεῖ μόνο στὸν ἑαυτό του. Γιατὶ δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ βοηθήσει τὸν
ἑαυτό του, ὅταν μάλιστα ταλαιπωρεῖται ἀπὸ τὰ πάθη.
Νὰ τί συνέβη σὲ μένα ὅταν ἤμουνα νέος:
Άγιος Λουκάς ο ιατρός
Ό Κύριος λέει ότι ό καθένας από μας πρέπει να σηκώσει τον δικό του σταυρό.
Τι σημαίνει αυτό; Ποιος είναι αυτός ό σταυρός; Για τον καθένα ό σταυρός είναι διαφορετικός και αυστηρά προσωπικός, διότι για τον καθένα ό Θεός έχει ετοιμάσει τον δικό του σταυρό.
Έχει μεγάλη σημασία να καταλάβουμε ποιος είναι ό δικός μας σταυρός, να ξέρουμε ότι έχουμε σηκώσει εκείνο ακριβώς τον σταυρό πού μας προτείνει ό Θεός. Είναι πολύ επικίνδυνο να επινοούμε σταυρούς για τον εαυτό μας. Και αυτό δυστυχώς το βλέπουμε συχνά.
Για την πλειοψηφία των ανθρώπων ο Θεός έχει ετοιμάσει τον σταυρό της ζωής μέσα στον κόσμο, τον σταυρό της οικογενειακής και της κοινωνικής ζωής.
Όπου υπάρχει σταυρός εκεί υπάρχει και Ανάσταση
Γι’ αυτό μην απελπίζεσαι και μην ολιγοψυχείς
Καθένας ξέρεις κουβαλάει και από έναν σταυρό στη πλάτη του
Άλλος μεγαλύτερο και άλλος μικρότερο
Άλλος ελαφρύτερο και άλλος πιό βαρύ
Έτσι είναι αυτή η ζωή
Και σίγουρα κάποιοι από τους σταυρούς αυτούς φαίνονται ασήκωτοι τουλάχιστον
στα δικά μου μάτια
Εκεί πού υπάρχει όμως σταυρός εκεί είναι και η Ανάσταση
Αυτό μην το ξεχνάς
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος
Να μελετάς τις Άγιες Γραφές και να
καταγίνεσαι με τα μέλλοντα αγαθά και τη μνήμη του θανάτου. Γιατί αυτά βοηθούν
τον άνθρωπο στην πνευματική πρόοδο. Να θυμάσαι πάντα τον Θεό και ν’ αγωνίζεσαι
να κόψεις τα πάθη σου, γιατί αυτά τυραννούν την ψυχή.
Ν’ αποφεύγεις τις κακές και αισχρές επιθυμίες, που μολύνουν την καρδιά και δεν την αφήνουν να δει τον Θεό.
Να εξετάζεις και να ελέγχεις πάντοτε τον εαυτό σου, να παρατηρείς τα σφάλματά σου και τ’ αμαρτήματά σου και να προσπαθείς να τα διορθώνεις.
Παρακάλεσε τον Θεό να σου δώσει τον φωτισμό Του, για να έλθει μέσα σου η πνευματική χαρά και αγαλλίαση, που σαν μέλι θα γλυκάνει την ψυχή σου. Τις θλίψεις και τις στενοχώριες που επιτρέπει ο Θεός να μη τις φοβάσαι , γιατί αυτές κατεργάζονται την ψυχή σου. Χωρίς δυσκολίες δεν προοδεύει ο άνθρωπος ,γιατί η ζωή του είναι σαν τα στάσιμα νερά που γεμίζουν με μικρόβια και ακαθαρσίες.
Την καρδιά σου να τη φυλάς καθαρή από τους σαρκικούς μολυσμούς. Ο διάβολος θα σε πολεμήσει πολύ για να σου γκρεμίσει αυτό το πνευματικό φρούριο. Αλλά πρόσεξε! Να ζητάς τη βοήθεια του Θεού και με ταπείνωση ν’ αγωνίζεσαι εναντίον του σατανά ο οποίος «ως λέων ωρυόμενος» προσπαθεί να σε καταπιεί. Την καρδιά σου τη θέλει ο Θεός ολόκληρη καθαρή, κι όχι μόνο ένα μέρος. Κανένα μέρος της καρδιάς μας να μη παραχωρήσουμε στον διάβολο, που θέλει την καταστροφή μας.
Να συγκεντρώνεις τον νου σου στον Θεό και να μην τον αφήνεις ελεύθερο να γυρίζει από δω κι από κει. Όταν προφυλάξεις τον νου σου, θα φυλαχθεί και η καρδιά σου καθαρή, γιατί από τον νου οι σκέψεις και οι επιθυμίες έρχονται στην καρδιά. Ο Κύριος μακαρίζει αυτούς που έχουν την καρδιά τους καθαρή, γιατί θα δουν τον Θεό. Αυτό όμως δεν είναι εύκολο. Χρειάζεται μεγάλος αγώνας και επαγρύπνηση, γιατί ο πονηρός περιμένει την ώρα που θα μας βρει ανέτοιμους, για να μπει στην καρδιά μας και να την μολύνει.